१. प्रस्तावना आणि संकल्पना
सादर करणारी संस्था:
आर्थिक व्यवहार विभाग
वेळ:
अर्थसंकल्पाच्या एक दिवस आधी
हा देशाच्या आर्थिक स्थितीचा 'आरसा' मानला जातो, जो मुख्य आर्थिक सल्लागारांच्या (CEA) मार्गदर्शनाखाली तयार केला जातो.
२. आर्थिक विकासाचे निर्देशांक
जीडीपी (GDP) वाढ अंदाज (FY27)
६.८% ते ७.२%
महागाई दर (एप्रिल-डिसें २०२५)
१.७% (ऐतिहासिक नीचांक)
रेपो दर (डिसेंबर २०२५)
५.२५%
३. व्यापार आणि परकीय गुंतवणूक
विक्रमी निर्यात: आर्थिक वर्ष २५ मध्ये निर्यात ८२५.३ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली. आर्थिक वर्ष २६ च्या पहिल्या सहामाहीत हा आकडा ४१८.५ अब्ज डॉलर्स इतका आहे.
FDI प्रवाह (FY25)
१३५.४ अब्ज डॉलर्स
जागतिक सेवा निर्यात स्थान
७ वा सर्वात मोठा देश
जागतिक सेवा व्यापारात भारताचा वाटा २००५ मधील २% वरून २०२४ मध्ये ४.३% पर्यंत वाढला आहे.
४. रोजगार आणि श्रमशक्ती
श्रमशक्ती सहभाग (LFPR)
५६.१%
महिलांचा सहभाग
३५.३%
बेरोजगारी दर (डिसें २०२५)
४.८%
ई-श्रम पोर्टल: ३१ कोटींहून अधिक असंघटित कामगारांची नोंदणी झाली असून यात ५४% महिला आहेत.
५. औद्योगिक प्रगती
PLI गुंतवणूक: २.० लाख कोटी
रोजगार निर्मिती: १२.६ लाख+
Global Innovation Index: ३८ वे स्थान
सेवा क्षेत्राने विस्ताराचे नेतृत्व केले असून शेतीमुळे ग्रामीण मागणी स्थिर झाली आहे. भारताने २०११ मधील ६६ व्या स्थानावरून नवोन्मेषात (Innovation) मोठी झेप घेतली आहे.